Misschien herken je het. Je staat voor de groep, zegt de juiste dingen, neemt de beslissingen. Maar ergens, net onder de oppervlakte, vraag je jezelf af: doe ik het wel goed genoeg?

Dat gevoel verdwijnt niet vanzelf. Niet door een betere functietitel, niet door meer omzet, niet door de goedkeuring van je team of je aandeelhouders.

Zelfvertrouwen dat van buiten komt, is fragiel. Het staat of valt met wat anderen van je vinden. En dat is een wankele basis om op te leiden.

Dit artikel gaat over een andere manier. Niet harder bewijzen. Maar dieper kijken naar wat klopt.

Waarom zelfvertrouwen voor leidinggevenden zo’n lastig thema is

Leidinggevenden praten zelden openlijk over twijfel. Dat is logisch, want jij bent degene die richting geeft, die mensen meeneemt, die beslist. Er wordt van je verwacht dat je het weet, en juist die verwachting maakt authentiek leiderschap ontwikkelen zo complex.

Maar die verwachting is ook een last.

Veel leidinggevenden presteren goed: het team is tevreden, de cijfers kloppen. En toch hebben ze het gevoel één fout verwijderd te zijn van door de mand vallen. Je compenseert dat door altijd bereikbaar te zijn, door elk detail te controleren, door nooit nee te zeggen.

Dat is geen gebrek aan competentie. Het is een gebrek aan vertrouwen in jezelf.

En dat patroon kost energie. Het houdt je in de overlevingsstand, terwijl je team op je rekent om echt te leiden.

Zelfvertrouwen van buiten versus van binnenuit

Er is een verschil tussen vertrouwen dat je verzamelt en vertrouwen dat je hebt.

Vertrouwen van buiten verzamel je. Je haalt het uit complimenten, successen, bevestiging van anderen. Het voelt goed, maar het is tijdelijk. Zodra de bevestiging wegvalt, voelt het leeg.

Vertrouwen van binnenuit is anders. Dat bouw je niet door meer te doen, maar door te begrijpen wie je bent, wat je drijft, wat bij je klopt en wat je al lang met je meedraagt omdat je dacht dat het erbij hoorde.

Bij Leid met Lef noemen we dit ont-wikkelen. Met een streepje, omdat het letterlijk gaat om het afpellen van lagen. Aangeleerde overtuigingen, rollen die je ooit aannam, maskers die je beschermden maar nu in de weg staan.

Niet harder duwen, maar stoppen met wat niet meer klopt. Dat is het begin van echt zelfvertrouwen.

CARE: eerst rust, dan vertrouwen

Zelfvertrouwen opbouwen begint niet met lef. Het begint met rust.

Dat klinkt misschien niet als het antwoord dat je verwachtte. Maar als jij continu in de hoogste versnelling rijdt, kom je nooit toe aan de vraag wat je eigenlijk wilt en wie je werkelijk bent.

De eerste fase in de aanpak van Leid met Lef heet CARE. Van overleven naar rust. Niet omdat rust een doel op zich is, maar omdat het de voorwaarde is voor alles wat daarna komt.

Veel leidinggevenden herkennen zichzelf in de overlevingsstand. Altijd aan, altijd beschikbaar, altijd presteren. Sylvia Bruning, die met meer dan 25 jaar ervaring begeleidt bij Leid met Lef, kent dat patroon van binnenuit. Ze doorliep het zelf, ook na een periode van burn-out.

Haar ervaring maakt het verschil. Ze spreekt niet over het patroon. Ze spreekt vanuit het patroon.

CARE begint bij de eerlijke vraag: waarop overleef ik al een tijdje? En wat zou het me geven als ik dat los kon laten?

DARE: van twijfel naar richting

Als er wat rust is, komt er ruimte voor twijfel. Dat klinkt tegenstrijdig, maar twijfel is niet je vijand. Twijfel is de toegangspoort naar een echte richting.

Leidinggevenden die nooit twijfelen, staan niet open voor wat er werkelijk speelt. Ze rijden op automatische piloot en nemen beslissingen op basis van gewoontes, niet op basis van wat klopt.

De tweede fase, DARE, gaat over het durven stellen van de eerlijke vragen. Niet: hoe doe ik het beter? Maar: doe ik nog wel wat ik werkelijk wil doen? Leid ik vanuit angst of vanuit kracht?

Wat veel leidinggevenden in dat proces ontdekken, is dat ze sturen vanuit controle. Niet omdat ze hun team wantrouwen, maar omdat ze zichzelf niet vertrouwen. Juist dat inzicht verandert de manier van leidinggeven fundamenteel.

Waarom verandering vastloopt (en dat normaal is)

Zelfvertrouwen opbouwen is verandering. En verandering loopt bijna altijd ergens vast. Dat is geen persoonlijk falen. Dat is menselijk.

Verandering kent fasen. Je beweegt door onzekerheid en weerstand heen voordat er ruimte ontstaat. Het inzicht dat die fasen erbij horen, geeft rust. Je bent niet gek omdat het moeilijk is. Je bent midden in een proces.

Voor leidinggevenden is die herkenning op zich al waardevol. Je snapt opeens waarom je team niet mee beweegt. Maar ook: waarom jijzelf al tijden op dezelfde plek staat.

Verandering vraagt bovendien niet alleen je hoofd. Het vraagt hoofd, hart en lijf. Alleen begrijpen wat er moet veranderen is niet genoeg. Je moet het ook voelen, en je lichaam moet het kunnen dragen. Dat is de holistische aanpak waar Leid met Lef op gebouwd is.

SHARE: voluit leven, ook als leider

Als je weet wie je bent en wat je drijft, verandert de manier waarop je leidt.

Je hoeft niet langer de sterkste in de kamer te zijn. Je hoeft niet alle antwoorden te hebben. Je kunt kwetsbaar zijn zonder daarmee gezag te verliezen.

Dat is SHARE. De derde fase. Van klein houden naar voluit leven.

Klein houden heeft twee kanten. Je kunt anderen klein houden, door hen geen ruimte te geven. Maar je kunt ook jezelf klein houden, door niet te laten zien wie je werkelijk bent. SHARE vraagt dat je stopt met beide.

Een leider die van binnenuit vertrouwen heeft, hoeft zichzelf niet te bewijzen. Die leider geeft ruimte aan anderen, deelt kennis en inzicht, en durft te zeggen: dit is wie ik ben, en dit is wat ik doe.

Dat soort leiderschap is aanstekelijk. Het geeft anderen toestemming om hetzelfde te doen.